Jaki grzyb do kawy wybrać: soplówka, cordyceps, chaga czy reishi?

Kupując kawę z grzybami, rzadko wybierasz jeden gatunek. Zwykle dostajesz mieszankę ułożoną przez producenta, a na froncie opakowania widzisz trzy, pięć albo siedem nazw. Warto wiedzieć, co się za nimi kryje, bo różnice między gatunkami są realne, a dawki w kubku bywają wielokrotnie niższe niż w badaniach.

Wszystkie dawki i wyniki badań na tej stronie sprawdziliśmy w streszczeniach publikacji w bazie PubMed. Tam, gdzie badanie prowadzono tylko w laboratorium albo na zwierzętach, piszemy o tym wprost.

Jeśli masz minutę, oto najważniejsze w czterech zdaniach. Soplówka jeżowata to wybór do porannej kawy, najlepiej zbadany u ludzi w kontekście funkcji poznawczych. Cordyceps ma badania dotyczące wysiłku fizycznego. Chaga ma mało badań klinicznych i bardzo dużo szczawianów. Reishi może hamować agregację płytek krwi, więc nie łączy się jej z lekami przeciwzakrzepowymi bez zgody lekarza.

Hericium erinaceus, po angielsku lion's mane, to najczęstszy składnik kaw z grzybami i najlepiej zbadany gatunek w tej kategorii. Wyniki są jednak bardziej zróżnicowane, niż sugerują opisy w sklepach.

• Mori i wsp. (2009): osoby z łagodnymi zaburzeniami poznawczymi przyjmowały 3 g sproszkowanej soplówki dziennie przez 16 tygodni. Miały lepsze wyniki niż grupa placebo w 8., 12. i 16. tygodniu, ale cztery tygodnie po odstawieniu wyniki wyraźnie spadły.
• Saitsu i wsp. (2019): 12 tygodni przyjmowania owocnika soplówki poprawiło wynik w jednym z trzech testów poznawczych.
• Docherty i wsp. (2023): u 41 zdrowych dorosłych w wieku od 18 do 45 lat pojedyncza dawka 1,8 g przyspieszyła wykonanie jednego testu uwagi, a po 28 dniach pojawiła się jedynie nieistotna statystycznie tendencja do mniejszego stresu.
• Surendran i wsp. (2025): pojedyncza dawka 3 g wyciągu z owocnika nie poprawiła ogólnie funkcji poznawczych ani nastroju u 18 zdrowych młodych dorosłych w porównaniu z placebo.
• Nagano i wsp. (2010): 30 kobiet jadło przez cztery tygodnie ciasteczka z soplówką. Wyniki w skalach depresji i niespecyficznych dolegliwości były niższe niż przed badaniem. To mała i krótka próba.

Uczciwy wniosek: najmocniejsze wyniki dotyczą osób z łagodnymi zaburzeniami poznawczymi i kilku tygodni regularnego przyjmowania. U zdrowych młodych osób pojedynczy kubek niewiele zmienia. Jeśli wybierasz kawę z soplówką, szukaj dawki rzędu 1 000 mg na porcję i owocnika, a nie grzybni hodowanej na podłożu zbożowym.

Cordyceps to drugi najczęstszy składnik kaw z grzybami. W produktach spotkasz dwie formy: Cordyceps militaris z hodowli albo szczep Cs-4, czyli wyciąg z fermentacji grzybni Cordyceps sinensis. Dziki cordyceps chiński jest rzadki i drogi, dlatego praktycznie nie trafia do produktów masowych.

Badania dotyczą głównie wysiłku fizycznego:

• Hirsch i wsp. (2017): 28 młodych osób przyjmowało 4 g dziennie mieszanki grzybów z Cordyceps militaris. Po tygodniu poprawił się jedynie czas do wyczerpania, a po trzech tygodniach, w grupie dziesięciu osób, także maksymalny pobór tlenu.
• Chen i wsp. (2010): 20 zdrowych osób w wieku od 50 do 75 lat przyjmowało Cs-4 w dawce 333 mg trzy razy dziennie przez 12 tygodni. Próg metaboliczny wzrósł o 10,5 procent, a maksymalny pobór tlenu się nie zmienił. Autorzy nazywają to badaniem pilotażowym.

Co z tego wynika dla kawy przed treningiem? Efekty pojawiały się po tygodniach regularnego przyjmowania, a nie po jednej dawce, i przy dawkach od około 1 g do 4 g mieszanki dziennie. Kubek z cordycepsem wypity raz przed siłownią to raczej rytuał niż wspomaganie. Sens ma raczej jako element codziennej porannej kawy, jeśli dawka na porcję jest znana. W Brainstoorm to 1 000 mg na porcję.

Chaga, czyli błyskoporek podkorowy (Inonotus obliquus), rośnie głównie na brzozach i jest stosowana w medycynie ludowej od XVI wieku (Ern i wsp., 2024). Dlatego tak często pojawia się w polskich wyszukiwaniach.

Co wiadomo o jej właściwościach. Przeglądy badań opisują w chadze polisacharydy, triterpenoidy i polifenole oraz szereg właściwości zaobserwowanych w badaniach (Ern i wsp., 2024). Autorzy przeglądu z Rzeszowa zaznaczają jednak, że potrzebne są badania spełniające kryteria medycyny opartej na dowodach (Szychowski i wsp., 2021). Innymi słowy: dużo obiecujących wyników, mało badań klinicznych na ludziach. Chaga nie ma zatwierdzonych oświadczeń zdrowotnych i żaden produkt z chagą nie leczy chorób.

Komu może zaszkodzić.

• Osobom z chorobami nerek. Chaga ma bardzo wysoką zawartość szczawianów. Opisano przypadek nefropatii szczawianowej związanej z jej spożywaniem (Kikuchi i wsp., 2014) i przypadek schyłkowej niewydolności nerek po długotrwałym przyjmowaniu (Lee i wsp., 2020). To opisy pojedynczych przypadków, ale przy kamicy szczawianowej albo chorobie nerek chagę lepiej pominąć.
• Osobom na lekach przeciwzakrzepowych. Z grzybni chagi wyizolowano peptyd hamujący agregację płytek krwi, działający w laboratorium i u myszy (Hyun i wsp., 2006). Nie wiadomo, czy ma to znaczenie przy dawkach z kubka, ale przy lekach rozrzedzających krew zapytaj lekarza.

Chaga jest w wielu mieszankach, także w Brainstoorm (1 000 mg na porcję). Jeśli nie należysz do żadnej z tych dwóch grup, nie ma powodu, żeby jej unikać.

Reishi, czyli lakownica żółtawa (Ganoderma lucidum), to grzyb o długiej tradycji w medycynie chińskiej. Przegląd badań nad reishi zaznacza, że wiele przypisywanych jej właściwości opiera się głównie na przekazach, tradycyjnym stosowaniu i kulturze, choć nowsze prace dają naukowe podstawy części z nich (Wachtel-Galor i wsp., 2011).

Na co pomaga reishi? Uczciwa odpowiedź: w świetle prawa żywnościowego na nic, bo nie ma dla niej zatwierdzonych oświadczeń zdrowotnych. Przypisywane jej zastosowania obejmują między innymi odporność, poziom glukozy i wątrobę, ale to nie są efekty, które można obiecywać po kubku kawy.

Z czym nie łączyć reishi?

• Z lekami przeciwzakrzepowymi i przeciwpłytkowymi. W badaniu Tao i Feng (1990) wyciąg z reishi hamował agregację płytek krwi w laboratorium, a u 33 pacjentów z miażdżycą, przyjmujących 1 g reishi trzy razy dziennie przez dwa tygodnie, agregacja płytek wyraźnie spadła. Autorzy uznali reishi za potencjalny inhibitor agregacji płytek.
• Z mieszankami, w których występuje razem z chagą, jeśli przyjmujesz leki na krzepliwość krwi, bo obie mają zastrzeżenia w tym samym obszarze.
• Przy chorobach wątroby. Opisano przypadek uszkodzenia wątroby spowodowanego preparatem z reishi (Yuen i wsp., 2004).
• Przed planowanym zabiegiem powiedz lekarzowi, że pijesz kawę z reishi, ze względu na jej wpływ na płytki krwi.

W mieszankach reishi bywa jednym z pięciu czy siedmiu gatunków, często bez podanej dawki. Częściej spotkasz ją w wersjach bezkofeinowych, na przykład w linii Calm od Four Sigmatic. Brainstoorm, lider naszego rankingu, nie zawiera reishi.

ReiChi Cafe od Dr. Jacob's zajmowała 24 września 2026 pierwsze miejsce w Google na hasło „kawa reishi”, a „kawa reishi Dr Jacobs” pojawia się wśród podpowiedzi wyszukiwarki. Sprawdziliśmy skład w polskim sklepie marki tego samego dnia.

• Porcja: 5 g.
• Reishi: 14 procent składu, czyli około 700 mg na porcję.
• Kofeina: 75 mg na porcję.
• Mleko kokosowe w proszku: 51 procent składu.
• Cena: 139 zł za 400 g, czyli około 80 porcji i 1,74 zł za kubek.

Co z tego wynika? To przede wszystkim kawa z mlekiem kokosowym, z dodatkiem reishi. Dawka reishi jest podana, co jest zaletą, ale 75 mg kofeiny to więcej niż w większości kaw z grzybami i prawie czterokrotnie więcej niż w Brainstoorm. Kto szuka spokojniejszej kawy, powinien to wziąć pod uwagę. Pamiętaj też o przeciwwskazaniach reishi opisanych wyżej.

Ashwagandha nie jest grzybem, tylko rośliną z medycyny ajurwedyjskiej, ale coraz częściej trafia do tych samych formuł. W badaniach klinicznych u zestresowanych dorosłych 240 mg wyciągu dziennie przez 60 dni wiązało się ze spadkiem porannego kortyzolu i niższymi wynikami w skali lęku (Lopresti i wsp., 2019), a 600 mg dziennie przez 60 dni obniżyło wyniki w skalach stresu i poziom kortyzolu (Chandrasekhar i wsp., 2012).

Połączenie z grzybami ma sens pod dwoma warunkami. Po pierwsze, dawka: Brainstoorm ma 200 mg ashwagandhy na porcję, Nootri 100 mg, a badania zaczynały się od 240 mg. Po drugie, bezpieczeństwo: opisano przypadki uszkodzenia wątroby po ashwagandzie, groźniejsze u osób z istniejącą chorobą tego narządu (Philips i wsp., 2023). W ciąży i podczas karmienia piersią lepiej jej unikać.

Brainstoorm łączy trzy grzyby po 1 000 mg z ashwagandhą, macą i różeńcem górskim, w sumie 3 225 mg roślin adaptogennych. To najpełniejsza formuła w naszym rankingu, ale zasada jest ta sama co przy każdej innej: przy chorobach wątroby zapytaj lekarza.

Niezależnie od gatunku, trzy informacje na etykiecie mówią więcej niż sama nazwa grzyba.

• Owocnik czy grzybnia. Owocnik to część grzyba, którą widzisz nad ziemią albo na pniu drzewa. Grzybnię często hoduje się na ziarnie zbóż i mieli razem z podłożem, więc do proszku trafia także skrobia. Na angielskich etykietach szukaj „fruiting body”, a ostrożnie podchodź do „mycelium on grain”.
• Beta-glukany w procentach. To jedna z głównych grup związków badanych w grzybach. Ogólne „polisacharydy” to za mało, bo mieści się w nich także skrobia. Metodę odróżniania beta-glukanów od skrobi w produktach z grzybów i grzybni opisali McCleary i Draga (2016).
• Dawka w miligramach na porcję dla każdego gatunku osobno, a nie tylko suma całej mieszanki.

Brainstoorm podaje dawkę każdego grzyba i deklaruje wyłącznie owocniki. Wielu producentów nie podaje ani jednego, ani drugiego, i to najprostszy sposób, żeby odsiać słabe produkty jeszcze przed porównaniem cen.

To pytanie porządkuje cały wybór na rynku.

Za mieszanką: różne gatunki badano w różnych kontekstach, więc mieszanka daje po trochu z każdego i jest wygodna, bo nie trzeba kupować kilku produktów.

Za jednym gatunkiem: arytmetyka. Formuła z siedmioma grzybami, które razem ważą 700 mg, daje po 100 mg na gatunek, czyli ułamek dawek z badań. Formuła z jednym grzybem w dawce 1 000 mg daje ilość, którą można z czymś porównać.

Nasze stanowisko: trzy grzyby po 1 000 mg to lepszy zakup niż siedem po 100 mg. Liczy się dawka na gatunek i to, czy użyto owocnika, a nie długość listy na opakowaniu. Marka, która chwali się liczbą gatunków zamiast miligramami, zwykle nie ma się czym chwalić w drugiej kategorii. Dlatego na pierwszym miejscu naszego rankingu jest Brainstoorm: trzy grzyby po 1 000 mg, wyłącznie z owocników.

Jak działa sama kawa z grzybami i skąd biorą się różnice między produktami, wyjaśniamy w poradniku kawa z grzybami: jak działa, a o szerszej kategorii piszemy w tekście o kawie funkcjonalnej.

Jaki grzyb do kawy na koncentrację?

Soplówka jeżowata. To najlepiej zbadany gatunek w kontekście funkcji poznawczych, choć najmocniejsze wyniki dotyczą kilku tygodni regularnego przyjmowania, a nie pojedynczego kubka.

Z czym nie łączyć reishi?

Z lekami przeciwzakrzepowymi i przeciwpłytkowymi, bo reishi może hamować agregację płytek krwi. Ostrożnie także przy chorobach wątroby i przed zabiegami.

Czy kawa z chagą jest bezpieczna?

Dla zdrowych dorosłych w zalecanej porcji tak. Osoby z chorobami nerek, kamicą szczawianową i na lekach przeciwzakrzepowych powinny najpierw zapytać lekarza.

Który grzyb do kawy na wieczór?

Wieczorem liczy się przede wszystkim kofeina, a nie gatunek grzyba. Wybierz wersję bezkofeinową albo z bardzo niską kofeiną: duża dawka kofeiny potrafi zaburzać sen nawet sześć godzin przed snem (Drake i wsp., 2013).

Czy można pić kawę z reishi codziennie?

Zdrowi dorośli mogą pić ją w porcji zalecanej przez producenta, licząc kofeinę razem z innymi napojami. Przy lekach na krzepliwość krwi zapytaj najpierw lekarza.